Overleven
In de auto kan ik Kenny, Poncke's vrouw, vragen stellen. Wilanda, hun dochter, vertaalt. Het was liefde op het eerste gezicht, zegt Kenny. Ze wist wat voor overtuigingen Poncke had, ze wist dat die hem steeds in de problemen hadden gebracht, en ook weer in de problemen zouden brengen. En ze wist ook dat hij een womanizer was. Ze besefte waar ze aan begon, toch wilde ze met hem trouwen.
Het was begin jaren zeventig. Hun plan was om na hun trouwen een tijd in Australië te gaan wonen. Poncke had een aanbod gekregen om aan een universiteit te komen werken.
Maar in Jakarta waren grote studentendemonstraties, die met veel geweld neergeslagen werden. Iedereen die er iets mee te maken had, werd opgepakt. Ook Poncke, die door de studenten gezien werd als een voorbeeld, een raadgever, werd gevangen gezet. Dat maakte een einde aan de Australië-plannen. Dus trouwden Poncke en Kenny in de gevangenis. Tweeëneenhalf jaar zat Poncke daar. Kenny bracht elke dag eten. Niet alleen voor Poncke, maar ook voor drie andere gevangenen, van wie de familie te ver weg woonde, om voor ze te zorgen. Soms bracht Kenny ook wat bier mee voor de bewakers. Dan kon ze wat langer bij Poncke zijn.
Waar betaalde Kenny dat van?
Gegiechel. Kenny ging naar het casino, zegt ze. Ze kende de bewaker, die liet haar 's avonds laat binnen. Dan speelde ze.
Maar in casino's verliezen mensen toch juist hun geld?
Kenny grinnikt. Zij niet.
De auto parkeert bij de begraafplaats. Kenny is te zwak om naar het graf te gaan. Ze blijft in de auto. Met Wilanda loop ik de begraafplaats op. Wilanda strooit bloemen op het graf van haar vader. Ze moppert op de man, die ze betaald had om voor het graf te zorgen. Er groeit onkruid.
Het is negen jaar geleden, dat Poncke Princen stierf, 76 jaar oud. Eigenlijk is het een wonder dat hij zo oud is geworden. Talloze keren heeft hij zichzelf in gevaar gebracht, altijd handelend naar zijn overtuiging, tijdens oorlogen en dictaturen, ongeacht de consequenties.
Na jarenlange aftakeling was het zijn lichaam, dat ermee ophield, op 22 februari 2002. Zijn geest was helder, en sterk, tot op zijn laatste dag. Die geest van hem inspireert nog steeds mensen, hier in Indonesië, en elders.
Het lijkt me goed om zijn geest nog lang in leven te houden.
