Het buiten van de gouverneur
Het landelijke buitenverblijf van gouverneur-generaal Reynier de Klerck ligt nu midden in de stad. Dat is niet zo verbazend: Jakarta is zo'n 250 jaar later een mega-stad. Verbazend is, dat het buiten er nog is. Indonesische regeringen zijn niet zo dol op oude gebouwen, zeker niet als ze uit de Nederlandse tijd zijn. En Jakarta kan de ruimte goed gebruiken voor nog een wolkenkrabber.
Het buiten is in de jaren negentig met geld van het Nederlandse bedrijfsleven geheel opgeknapt. Sindsdien is het een museum. Officieel van de Indonesische overheid. Die wil er echter geen roepia aan besteden. Dat hoeft ook niet, want er is een stichting, die feesten en evenementen organiseert, en zo het gebouw onderhoudt.
Drijvende kracht achter de stichting is Tamalia Alishjabana, directrice van het Nationale Archief.
Ze luistert aandachtig naar mijn verhaal over Poncke Princen. Ze kende hem, hoewel niet goed. Het beste is haar bijgebleven de brief die Poncke schreef, toen haar vader was overleden. Poncke sprak er zijn grotere bewondering in uit voor Takdir Alishjabana, de schrijver en 'ontwerper' van het Bahasa Indonesia.
Tamalia stelt onderzoekende vragen naar Ponckes jeugd, zijn ouders. Ze zoekt naar redenen, verklaringen, waarom Poncke zo drastisch tegen zijn eigen land, zijn eigen nest, kon kiezen. We praten over dat hij in zijn jeugd katholiek werd, en priester wou worden. En over Ponckes moeder, met wie hij een moeizame relatie had. Maar als Tamalia daar al te veel in gaat lezen, vertel ik als tegenwicht, dat zijn hele familie, ook zijn moeder, na de oorlog in Indonesië kwam wonen. Hij was een held voor hen, ze wilden bij hem zijn.
Tamalia Alishabana geeft namen en telefoonnummers. Van journalisten die veel van de tijd van de onafhankelijkheidsoorlog weten, en van mensen die Poncke beter gekend hebben. Tot slot leidt ze me rond door het buitenverblijf. Ze vertelt dat bij de officiële opening na de renovatie, toen een minister begon te speechen, de electriciteit uitviel. En bij het eerstvolgende evenement opnieuw, hoewel alle bedrading inmiddels vijf keer gecheckt was. Toen werd het tijd om een echte deskundige te raadplegen. Die bevestigde wat iedereen al vermoedde: er huisde een geest in het gebouw. Toen Tamalia zei dat ze al geprobeerd hadden met bloemen en andere traditionele middelen de geest gunstig te stemmen, schudde de deskundige zijn hoofd. Dit was de geest van Reynier de Klerck. Een Nederlander. Die had andere offers nodig.
Onder zijn portret in de eetkamer staat nu een oude fles jenever. En ook een oude fles kaapwijn, een geschenk van het Nederlands nationaal archief. De electriciteit is nooit meer uitgevallen.